Site Loader

             Ultrasonografia to jedna spośród wielu metodą oceny stanu zdrowia pacjenta. Bez niej wykrywanie niektórych chorób oraz leczenie na tym poziomie co dzisiaj byłoby niemożliwe. Na bazie otrzymanych wyników podejmuje się dalsze decyzje co do prowadzenia pacjenta. Wszystko to powinno odbywać się z zachowaniem bezpieczeństwa i norm etycznych. Pewnie większość z nas, o ile nie wszyscy, słyszała o tezie, którą przypisuje się Hipokratesowi a mianowicie PRIMUM NON NOCERE czyli po pierwsze nie szkodzić! Co do badania USG nasuwa się zatem pytanie czy badanie to może zaszkodzić naszemu zdrowiu?!

            Już wyjaśniam – zdecydowanie NIE! W dzisiejszych czasach do badania USG wykorzystuje się nowoczesną aparaturę, która nawet w najmniejszym stopniu nie zagraża zdrowiu, ani życiu. Najczęściej wątpliwości budzi to, czy USG w ciąży jest bezpieczne? Trzeba wiedzieć, że prawidłowo zrobione badanie USG w okresie ciąży nie zagraża dziecku ani mamie. Badania wykazują, że nawet częsta ultrasonografia nie ma wpływu na rozwój fizyczny oraz neurologiczny dzieci. Zagrożenie wystąpienia kawitacji (powstawanie pęcherzyków gazowych powodujących zniszczenie tkanek) jest bardzo małe a wręcz znikome. Z fizycznego punktu widzenia badanie USG polega na emitowaniu przez głowicę ultrasonograficzną wiązki ultradźwięków, która  powoduje wzrost temperatury badanej tkanki, przy czym wzrost ten jest niewielki i pozostaje bez wpływu na organizm. Aparaty posiadają regulację siły wiązki emitowanej przez głowicę więc ten parametr możemy sami kontrolować. Wyjątkiem jest badanie USG Dopplera, podczas którego obserwuje się większy przyrost temperatury. I w zasadzie to jedyna rzecz, która może stanowić jakiekolwiek zagrożenie dla pacjenta, któremu wykonuje się badanie USG, ale podkreślę, że chodzi tu o badanie płodu w pierwszym trymestrze ciąży. Dlatego badanie Dopplera powinno być wykonywane tylko w konkretnych wypadkach, o czym lekarze doskonale wiedzą! Istnieją wytyczne i rekomendacje opisujące sposób przeprowadzenia takiego badania stworzone przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, których celem jest między innymi dbanie o bezpieczeństwo pacjentki i jej dziecka.

Produkcja i rejestracja sprzętu medycznego

            Wszystkie urządzenia medyczne, więc także ultrasonografy kiedy zostają wyprodukowane i po raz pierwszy wprowadzone do obrotu przechodzą specjalne testy potwierdzające ich bezpieczeństwo użytkowania w kontakcie z pacjentem. Zatem każdy sprzęt medyczny zanim trafi do sprzedaży by później mógł być zainstalowany w szpitalu, przychodni czy gabinecie musi przejść procedurę oceny zgodności. Procedura ta jest przeprowadzana w zależności od klasy wyrobu medycznego wskazującej ryzyko jego użycia. Korzystając więc z ultrasonografu jako wykonujący badanie lub jako pacjent możemy z góry założyć, że wszystkie aparaty, z których korzystamy są bezpieczne. Sprzęt medyczny, który został wyprodukowany poza granicami Unii Europejskiej, więc także poza granicami Polski, zanim trafi do nas musi uzyskać specjalny certyfikat – CE, który potwierdza jego bezpieczeństwo. To jednak nie wszystko, każdy sprzęt medyczny powinien być regularnie serwisowany i przynajmniej raz w roku powinien przechodzić PRZEGLĄD SERWISOWY. Procedura ta jest zawsze dokumentowana w PASZPORCIE MEDYCZNYM, który powinniśmy otrzymać od sprzedawcy przy zakupie. Dokumentację taką powinna posiadać każda placówka medyczna, w której bada się pacjentów nie tylko na wypadek kontroli wykonywanej przez uprawnione do tego organy, ale przede wszystkim ze względu  na własne bezpieczeństwo.

Wytyczne dbają o nasze bezpieczeństwo!

            Natomiast co do przeprowadzenia samego badania to musimy rozróżnić dwa aspekty. Pierwszy jest taki, że aparat USG jest tylko narzędziem w ręku lekarza lub fizjoterapeuty. Przyjmijmy dla ułatwienie, że USG to po prostu pojazd. Drugi aspekt nasuwa się sam, że osoba, która wykonuje badanie to kierowca. Każdy pojazd choćby był najbardziej bezpieczny na świecie zawsze może zostać użyty w sposób niewłaściwy. Jeśli kierowca użyje pojazdu niezgodnie z instrukcją, przyjętymi zasadami lub po prostu złamie zasady ruchu drogowego, to może dojść do niegroźnej kolizji albo do wypadku drogowego. By w medycynie nie dochodziło do takich sytuacji tworzy się standardy, rekomendacje lub wytycznych. Mają one za zadanie chronić pacjenta przed niedoświadczonym i nieodpowiedzialnym kierowcą. Opisując ten temat, nie sposób wspomnieć o PTU – Polskim Towarzystwie Ultrasonograficznym. PTU stworzyło standardy, które stanowią zbiór wytycznych dotyczących: wymagań sprzętowych, prawidłowej techniki badania i sposobu poprawnego opisu badań ultrasonograficznych. Na dzień dzisiejszy w obszarze fizjoterapii takie standardy w Polsce nie zostały jeszcze stworzone, ale kto wie? Mam szczerą nadzieję, że kiedyś to nastąpi i powstaną nasze krajowe protokoły leczenia. Puki co, z powodzeniem możemy posiłkować się światowymi standardami, które są bardzo dobre a mianowicie RUSI czyli REHABILITATIVE ULTRASOUND IMAGING – anatomia sonograficzna i sonofeedback w codziennej pracy Fizjoterapeuty.

            Mam nadzieję, że czytelników mających wątpliwości co do bezpieczeństwa badania wykonywanego przy pomocy USG przekonałem, że jest ono bezpieczne! Jak pisałem wyżej ultrasonografia ma szerokie zastosowanie i jest całkowicie bezpieczna. Badania USG mogą być często powtarzane, chociażby w małych odstępach czasu. To istotne, ponieważ dzięki USG specjalista natychmiast oraz bez skomplikowanych procedur może odkrywać tajemnice skrywane przez nasz organizm.

 

 

 

 

Michał Gerke

Post Author: Redakcja PROskan

2 Replies to “Bezpieczeństwo wykonywania badań USG”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *